Gần một năm trước, mình có một nhóm nhỏ các bạn trẻ để tư vấn tình cảm cho một vài cô cậu nhóc đang thất tình & yêu đương tuổi sinh viên.
Ban đầu chỉ định giúp mấy đứa nhóc ấy vượt qua một giai đoạn khó khăn. Không ngờ sau đó, nhóm lại trở thành một “ban tư vấn không chính thức”. Từ chuyện tình cảm, mấy đứa nhóc và mình dần trao đổi thêm về các công việc, tiền bạc, sức khỏe, học hành, các mối quan hệ và cả đầu tư.
Các em trong nhóm đều mới khoảng 20–25 tuổi. Mình chia sẻ những điều mình đã trải qua, còn các em tự cân nhắc và áp dụng theo hoàn cảnh của mình.
May mắn là sau gần một năm, một số thay đổi đã bắt đầu cho thấy kết quả.
Dưới đây là: “6 điều mình thường chia sẻ với các em”.
1. Trước hết, hãy ổn định nguồn thu nhập hằng tháng
Các em trong nhóm đều đang đi làm công. Bên cạnh công việc chính, ai có cơ hội phù hợp cũng cố gắng tìm thêm một nguồn thu nhập chính đáng.
Có em làm trong lĩnh vực media nhưng vẫn xây dựng thêm một kênh YouTube. Có em nhận thêm công việc ngoài giờ. Thu nhập của các em dao động từ 10–25 triệu/ tháng. Một số em đạt tổng thu nhập khoảng 200–300 triệu đồng/năm.
Ở tuổi 20–25, mình nghĩ như vậy là tương đối ổn.
Tuổi trẻ có những lúc phải chấp nhận ăn mì tôm để lập nghiệp. Tuy nhiên “có thể ăn mì tôm trong một giai đoạn, đừng biến nó thành cách sống lâu dài”.
Trước khi nghĩ đến những điều lớn lao, hãy bảo đảm những nhu cầu căn bản của mình: có chỗ ở sạch sẽ, ăn uống đàng hoàng, đủ sức khỏe để làm việc và có một nguồn thu nhập tương đối ổn định.
Không cần phải giàu ngay. Nhưng nhất định phải có khả năng tự nuôi sống và chăm sóc tốt chính bản thân mình.
2. Tiết kiệm, tiết kiệm và tiết kiệm
Điều thứ hai mình thường nhắc các em là dù thu nhập tăng lên, chi phí sinh hoạt cũng không nhất thiết phải tăng theo.
Chỗ ở chỉ cần sạch sẽ, an toàn và đáp ứng được nhu cầu ăn, ngủ, nghỉ. Có em thu nhập khoảng 25 triệu đồng một tháng nhưng chỉ dành 1,25 triệu đồng cho tiền nhà. Hai người thuê chung một phòng giá 2,5 triệu đồng, thuộc dạng hai phòng dùng chung khu vệ sinh trên cùng một tầng.
Không sang trọng, nhưng đủ dùng.
Quan trọng hơn, các em đều cố gắng tách một phần thu nhập ra khỏi tài khoản chi tiêu hằng tháng.
Một cậu em sinh năm 2000 thường đổi một phần tiền sang đô la để giữ.
Một cậu khác gửi tiền về cho mẹ đóng phường, họ.
Một cô em thì chuyển tiền sang một tài khoản riêng rồi gửi tiết kiệm online ngắn hạn.
Mỗi người chọn một cách khác nhau. Điểm chung là tiền tiết kiệm được tách ra trước, thay vì đợi cuối tháng xem còn bao nhiêu mới để dành.
Tiết kiệm nghe có vẻ chậm và không hấp dẫn. Nhưng nếu không tích lũy được đồng vốn đầu tiên, rất khó nói đến đầu tư hay những kế hoạch lớn hơn sau này.
3. Duy trì một môn thể thao mà mình thực sự thích
Các em trong nhóm đều vận động khá đều đặn. Người chạy bộ, người đá bóng, người tập gym.
Mãi đến năm 33 tuổi mình mới bắt đầu chơi thể thao thường xuyên. Bây giờ ở tuổi 37, mình lại cảm thấy cơ thể khỏe hơn cả năm 30 tuổi.
Từ năm 27 đến 30 tuổi, mình từng nặng 84 kg. Hiện tại mình còn khoảng 75 kg.
Nhìn lại, mình thấy nếu bắt đầu thói quen vận động sớm hơn thì có lẽ sẽ tốt hơn rất nhiều. Vì vậy, mình thường nhắc các em hãy chọn một môn thể thao và duy trì đều đặn.
Môn gì cũng được, miễn là mình thích.
Có người mê chạy bộ hoặc bóng đá. Có người thích bóng bàn, cầu lông. Có người lại hợp với gym.
Theo kinh nghiệm của mình, đó phải là môn khiến mình có thể “nghiện” được một chút. Nếu chỉ tập theo phong trào, hoặc phải chờ có người chơi cùng mới tập, chúng ta rất dễ bỏ cuộc giữa chừng.
Một thói quen tốt không nhất thiết phải bắt đầu thật hoành tráng. Nó chỉ cần đủ phù hợp để mình có thể lặp lại trong nhiều năm.
4. Đi học và đọc sách, nhưng phải biết mình đang cần gì
Mình có gợi ý cho các em một số khóa học về đầu tư và phát triển bản thân. Có khóa mình học trước rồi mới chia sẻ. Có khóa mình trực tiếp đi học cùng các em.
Thời còn đôi mươi, mình từng đi học rất nhiều. Sau này nhìn lại, mình thấy học quá nhiều cũng chưa chắc tốt, vì rất dễ “tẩu hỏa nhập ma”. Biết nhiều thứ nhưng không biết nên áp dụng điều gì vào cuộc sống của mình.
Tuy nhiên, nếu biết bản thân đang cần gì, tìm hiểu kỹ người dạy và lựa chọn khóa học phù hợp thì việc đi học vẫn mang lại rất nhiều giá trị.
Đọc sách cũng vậy.
Mình khá tiếc khi thấy có những bạn suốt 10 năm không đọc nổi một cuốn sách. Đọc sách có thể không giúp chúng ta kiếm được tiền, thành công hay hạnh phúc ngay lập tức.
Nhưng sách tạo ra một cái neo để chúng ta bám vào mà tư duy, đồng thời cung cấp những khung tham chiếu để nhìn lại cuộc sống.
Đọc, học rồi linh hoạt áp dụng sẽ giúp chúng ta có thêm gợi ý để giải quyết vấn đề, thay vì lúc nào cũng phải tự nghĩ mọi thứ từ đầu.
Mỗi năm chỉ cần đọc khoảng 5–10 cuốn sách. Mình tin rằng không chỉ người trẻ mà bất kỳ ai duy trì được thói quen này cũng sẽ cảm nhận đời sống tinh thần phong phú hơn và đầu óc dần được mở mang.
Mình xin gửi tặng các bạn cuốn sách gối đầu giường của mình. Cuốn sách này mình đã gửi tặng rất nhiều các bạn trẻ mà mình có dịp gặp gỡ chia sẻ.
Mình để link ở đây các bạn có thể vào đọc hoặc tải xuống nhé.
Ebook: Bí Quyết Thành Công Của Các Triệu Phú Trẻ Hàn Quốc
5. Chú trọng xây dựng những mối quan hệ chất lượng
Tuổi trẻ, cũng như mình ngày trước, thường chưa đủ chỉn chu trong giao tiếp và cách duy trì các mối quan hệ.
Có nhiều cấp độ trong một mối quan hệ: tệ, cho có, qua lại, quan tâm, quý mến, nể trọng và cuối cùng là thật sự biết nghĩ cho nhau.
Khi còn trẻ, chúng ta thường duy trì các mối quan hệ theo kiểu vừa đủ và khá vội vã. Vui thì gặp, bận thì thôi. Hợp thì chơi, không hợp thì bỏ.
Mình thường nhắc các em hãy kiên nhẫn và bao dung hơn một chút.
Nhiều cơ hội trong công việc và cuộc sống đến từ những mối quan hệ chất lượng. Nhưng một mối quan hệ như vậy không thể hình thành sau một vài lần gặp gỡ. Nó cần thời gian, sự chân thành và khả năng cho đi từ cả hai phía.
Người trẻ cũng nên chịu khó gặp gỡ, lắng nghe những “người lớn” và người đi trước, thay vì chỉ quanh quẩn với những người cùng trang lứa và những niềm vui kiểu “fast food”.
Không phải người lớn nào cũng đúng. Nhưng những trải nghiệm họ đã đi qua có thể giúp chúng ta tránh được một số con đường vòng không cần thiết.
6. Hãy tìm hiểu về đầu tư từ sớm
Mãi đến năm 35 tuổi, mình mới thật sự ý thức được tầm quan trọng của đầu tư.
Vì vậy, mình nghĩ các em nên tìm hiểu sớm hơn. Khoảng 25 tuổi đã có thể bắt đầu đầu tư tùy theo năng lực tài chính và mức độ hiểu biết của mình. Nếu từ 15–18 tuổi đã được làm quen với tiết kiệm, quản lý tiền và tư duy đầu tư thì càng tốt.
Cách đơn giản nhất vẫn là tích lũy và gửi tiết kiệm.
Khi có thêm kiến thức, các em có thể tìm hiểu về cổ phiếu giá trị, ưu tiên những doanh nghiệp có nền tảng tốt và có khả năng nắm giữ trong 5, 10 hoặc 20 năm, thay vì mua bán theo cảm xúc ngắn hạn.
Nếu có vài trăm triệu đồng nhưng chưa đủ kiến thức và kinh nghiệm để tự đầu tư bất động sản, một lựa chọn khác là tham gia chung với người thân hoặc những người mình thực sự tin tưởng và có kinh nghiệm.
Qua đó, các em vừa có cơ hội tham gia một thương vụ thực tế, vừa được quan sát cách người đi trước đánh giá tài sản, quản trị rủi ro và ra quyết định.
Đến khi có đủ kiến thức, kinh nghiệm, tiền vốn và khả năng tự đánh giá cơ hội, các em mới nên tiến tới đầu tư độc lập.
Năm vừa rồi, trong ba bạn thuộc nhóm mình tư vấn, hai bạn đã mua hai mảnh đất và mỗi bạn có mức lãi vài trăm triệu đồng. Bạn còn lại tham gia đầu tư chung và đạt mức sinh lời khoảng 15–20%.
Mình cho rằng các bạn đang đi đúng hướng.
Ở giai đoạn đầu, chưa cần đặt mục tiêu lợi nhuận quá cao. Điều quan trọng hơn là giữ được sự an toàn, hạn chế nguy cơ mất vốn và tích lũy kinh nghiệm từ những thương vụ thật.
Nếu mức sinh lời đạt khoảng ba lần lãi suất gửi ngân hàng mà rủi ro vẫn nằm trong khả năng kiểm soát thì với người mới bắt đầu, mình nghĩ như vậy đã rất ổn.
Tương lai không được tạo nên bởi một quyết định lớn
Nhìn lại, sáu điều mình trao đổi với các em đều không có gì quá cao siêu:
Ổn định thu nhập. Tiết kiệm đều đặn. Chăm sóc sức khỏe. Duy trì việc học. Xây dựng quan hệ chất lượng. Và tìm hiểu đầu tư từ sớm.
Không điều nào có thể thay đổi cuộc đời chỉ sau một đêm. Nhưng nếu kiên trì thực hiện trong 5 hoặc 10 năm, khoảng cách tạo ra có thể rất lớn.
Đây hoàn toàn là góc nhìn cá nhân của mình, được chia sẻ để mấy em trong nhóm tham khảo. Mỗi người vẫn cần tự cân nhắc theo hoàn cảnh và khả năng của bản thân.
Còn các bác thì sao?
Theo các bác, người trẻ nên lưu ý điều gì để xây dựng một tương lai tốt hơn?
Mời các bác chia sẻ thêm ở phần bình luận để các em cùng đọc và tham khảo nhé.